Nhà lắp ghép chống bão: thiết kế, gia cố và chuẩn bị trước mùa mưa bão

Gió bão tác động lên nhà lắp ghép như thế nào?

Gió bão không chỉ "đẩy" nhà theo phương ngang. Nó tác động theo ba cách:

1. Áp lực đẩy lên vách đón gió, làm khung bị xô lệch nếu thiếu giằng.
2. Lực hút ngược trên mái và vách khuất gió: khi gió thổi qua, áp suất trên mái giảm, mái bị kéo bật lên. Đây là lý do bão thường "lột" mái chứ ít khi đổ tường.
3. Áp lực bên trong: nếu một cửa lớn bị bật hoặc kính vỡ, gió tràn vào trong nhà, đẩy mái từ dưới lên cộng với lực hút phía trên — nguy cơ mất mái tăng mạnh.

Nhà lắp ghép nhẹ nên trọng lượng bản thân không đủ giữ nhà; mọi lực phải được truyền qua liên kết xuống móng. Vì vậy, chuỗi liên kết từ tấm mái – xà gồ – kèo – cột – bản mã – bu lông neo – móng phải liền mạch, không có mắt xích yếu.

Hình dáng và vị trí nhà: chọn đúng từ đầu

• Hình khối gọn: nhà chữ nhật đơn giản chịu gió tốt hơn nhà nhiều góc cạnh, nhiều phần nhô ra.
• Mái hai dốc hoặc mái bốn dốc chịu gió tốt hơn mái một dốc cao vống; độ dốc vừa phải.
• Mái đua ngắn hoặc có chống: phần mái hiên đua dài là nơi gió dễ bóc nhất.
• Tận dụng che chắn: hàng cây, tường rào, công trình lân cận ở phía gió chính giúp giảm tải gió.
• Tránh đặt nhà cao trên gò trống nếu không cần thiết; nhà ở đồng trống, ven biển, ven sông chịu gió lớn hơn nhà trong khu dân cư.

Nếu bạn đang chọn mẫu, các phương án một tầng, hình khối gọn trong mục mẫu nhà lắp ghép là điểm khởi đầu tốt cho vùng hay có bão.

Móng và neo chân cột

Móng không chỉ chống lún mà còn phải đủ nặng và neo đủ chắc để chống nhổ khi gió kéo nhà lên. Những điểm cần chú ý:

• Bu lông neo đủ số lượng, đủ chiều dài chôn trong bê tông, đúng vị trí.
• Bản mã chân cột đủ dày, đai ốc siết chặt, có đai ốc hãm nếu cần.
• Nhà kê trên trụ, chân đế cần giằng chéo và neo xuống móng, không chỉ đặt tự do.
• Lán trại, nhà tạm đặt trên nền cũng cần neo bằng cọc hoặc khối bê tông, dây neo.

Chi tiết các loại móng và bu lông neo có trong bài móng nhà lắp ghép.

Khung thép và hệ giằng

Hệ giằng là "xương chéo" giúp khung không bị xô lệch như hình bình hành khi gió đẩy ngang. Cần có giằng ở mặt tường, mặt mái và giữa các khung kèo. Với nhà 2 tầng, sàn tầng 2 cũng góp phần giữ khung ổn định nếu liên kết tốt với dầm.

• Giằng phải được lắp đủ và căng đúng trước khi lợp mái.
• Liên kết kèo – cột, xà gồ – kèo bằng bu lông, bát liên kết chắc chắn, không chỉ hàn đính.
• Kích thước cột, kèo phải tính cho tải gió theo vị trí công trình, đặc biệt vùng ven biển.

Xem thêm về liên kết và chống gỉ (một liên kết gỉ sẽ yếu đi theo thời gian) trong bài khung thép nhà lắp ghép.

Mái nhà lắp ghép chống bão: nơi dễ hỏng nhất

• Mật độ vít: tăng số vít ở mép mái, góc mái, đỉnh nóc và đầu hồi — nơi lực hút mạnh nhất.
• Loại vít: vít tự khoan có long đen cao su, bắt vào đỉnh sóng, xuyên đủ sâu vào xà gồ.
• Khoảng cách xà gồ: không quá thưa so với khuyến nghị của loại tấm lợp.
• Diềm, úp nóc, tôn ốp hồi: bắt chắc, không để mép tấm lợp hở cho gió luồn vào.
• Kẹp mái, thanh chặn: với vùng gió mạnh, có thể bổ sung thanh chặn đè lên mép mái hoặc dây neo mái.

Đọc thêm các kiểu mái và độ dốc trong bài mái nhà lắp ghép.

Cửa và kính: không để gió tràn vào trong nhà

Như đã nói ở trên, khi cửa bị bật hoặc kính vỡ, gió tràn vào và đẩy mái từ bên trong. Vì vậy:

• Cửa đi chính, cửa cuốn, cửa kho cần khóa, chốt chắc; cửa lớn nên có chốt trên và dưới.
• Khung cửa liên kết vào khung thép, không chỉ bắt vào mép panel.
• Cửa kính lớn hướng gió chính nên có cửa chớp, tấm che hoặc dán phim an toàn.
• Với nhà ở vùng ven biển, nên chuẩn bị sẵn tấm che cửa sổ để lắp khi có bão.

Lán trại, nhà tạm và mái che phụ: dễ bị bỏ quên

Trong các cơn bão, nhiều thiệt hại không đến từ ngôi nhà chính mà từ các công trình phụ: lán trại công trường, kho tạm, mái che sân, mái hiên lợp thêm, mái che để xe. Những công trình này thường được làm nhanh, neo sơ sài và khi bị gió cuốn có thể đập vào nhà chính, làm vỡ kính, hỏng mái.

• Lán trại, nhà tạm đặt trên nền: phải có cọc neo, dây neo hoặc khối bê tông giữ chân; không chỉ kê trên gạch.
• Mái che sân, mái hiên lợp thêm: liên kết vào khung chính chắc chắn, cột có móng riêng; tránh mái đua rộng không có cột đỡ.
• Tấm bạt, lưới che nắng: tháo hoặc cuộn gọn khi có tin bão.
• Bồn nước, tấm pin mặt trời trên cao: kiểm tra giá đỡ, bu lông, dây neo.

Nếu đang cần lán trại cho công trường ở vùng hay có bão, hãy nói rõ vị trí khi yêu cầu báo giá để phương án neo được tính ngay từ đầu.

Việc cần làm trước và sau mỗi cơn bão

Trước bão

1. Kiểm tra, siết lại vít mái, diềm, úp nóc; thay long đen hỏng.
2. Dọn máng xối, rãnh thoát nước.
3. Thu dọn đồ vật ngoài sân có thể bị gió cuốn đập vào nhà.
4. Đóng kín, chốt tất cả cửa; che chắn cửa kính lớn.
5. Kiểm tra dây neo của lán trại, nhà tạm, mái che phụ.
6. Chuẩn bị đèn pin, ngắt điện khi có nước tràn vào.

Sau bão

1. Kiểm tra mái, diềm, máng có bị xô lệch, bung vít.
2. Tìm vết nước trên trần, vách để phát hiện điểm thấm.
3. Kiểm tra chân cột, bu lông neo, giằng.
4. Xử lý sớm các điểm hở để tránh thấm, gỉ lâu dài.

Lịch kiểm tra định kỳ có trong bài bảo dưỡng nhà lắp ghép. Nếu bạn ở vùng ven biển và cần phương án nhà phù hợp, KYHOME có thể khảo sát và tư vấn qua trang báo giá.

Câu hỏi thường gặp