Nhà lắp ghép chống cháy: chọn vật liệu, bố trí an toàn và thiết bị cần có

Nhà lắp ghép có dễ cháy không?

Khung thép và tôn mặt panel là vật liệu không cháy. Rủi ro nằm ở lõi panel và những gì bên trong nhà:

• Lõi EPS mềm, co chảy khi gặp nhiệt và có thể cháy lan âm ỉ bên trong tấm, khó dập.
• Lõi PU thường chịu nhiệt tốt hơn EPS nhưng vẫn có thể cháy và sinh khói; biến thể PIR được cải thiện khả năng chịu lửa.
• Lõi bông khoáng không bắt lửa, là lựa chọn an toàn nhất trong các loại phổ biến.

Ngoài vật liệu, nhà lắp ghép thường có không gian kín, khói tích tụ nhanh. Vì vậy, ngoài chọn panel, cần tính cả nguồn gây cháy, khả năng phát hiện sớm và lối thoát. Đặc tính từng loại lõi được so sánh trong bài panel EPS, PU và bông khoáng.

Các nguồn gây cháy thường gặp

1. Chập điện: dây quá tải, mối nối lỏng, dây trần nằm trong lõi xốp, ổ cắm kém chất lượng.
2. Bếp đun: bếp gas đặt sát vách, dầu mỡ bám, máy hút mùi không được vệ sinh.
3. Hàn cắt khi sửa chữa: tia lửa hàn bắn vào mép panel lõi xốp — nguyên nhân phổ biến của cháy nhà xưởng.
4. Thiết bị sinh nhiệt: bình nóng lạnh, máy sấy, sạc xe điện, đèn sưởi đặt sát vách.
5. Hương, nến, thắp đèn thờ: bàn thờ đặt sát vách panel mà không có tấm chắn.
6. Đốt rác, đốt rơm gần nhà: phổ biến ở nông thôn, tàn lửa bay vào khe mái.

Chọn vật liệu theo vị trí để chống cháy

Bảng mang tính định hướng; yêu cầu cụ thể về khả năng chịu lửa phụ thuộc loại công trình và quy định áp dụng.

Cách phối nhiều loại panel trong một ngôi nhà giúp an toàn ở nơi cần mà không đẩy chi phí toàn bộ lên cao.

Hệ điện an toàn: phòng cháy từ gốc

• Dây điện luôn trong ống luồn hoặc máng, không để dây trần tiếp xúc lõi panel.
• Chia mạch, mỗi mạch có aptomat đúng công suất; thiết bị công suất lớn có mạch riêng.
• Có thiết bị chống dòng rò và tiếp địa cho vỏ kim loại.
• Mối nối nằm trong hộp nối, không nối giữa chừng trong vách.
• Không dùng ổ cắm kéo dài, ổ cắm nối tiếp cho điều hòa, bình nóng lạnh.
• Tủ điện đặt nơi khô, gần lối ra vào để dễ ngắt khi có sự cố.

Chi tiết cách đi dây và thiết bị bảo vệ có trong bài điện nước nhà lắp ghép.

Thiết bị báo cháy, chữa cháy và lối thoát

Với nhà ở và homestay quy mô nhỏ, những trang bị cơ bản sau rất đáng đầu tư:

• Đầu báo khói độc lập (loại dùng pin) ở hành lang, phòng ngủ, gần bếp — cảnh báo sớm khi mọi người đang ngủ.
• Bình chữa cháy xách tay đặt ở bếp và gần lối ra, kiểm tra hạn định kỳ; cả nhà nên biết cách dùng.
• Hai lối thoát nếu có thể, đặc biệt với nhà 2 tầng: cửa sổ phòng ngủ tầng 2 không nên lắp song sắt cố định kín hoàn toàn mà nên có ô mở được từ bên trong.
• Đèn sự cố, đèn pin ở vị trí dễ lấy.

Homestay, nhà cho thuê, nhà trọ có nhiều người ở cần chú ý hơn đến lối thoát và cảnh báo, vì khách không quen đường đi trong nhà.

Hạn chế cháy lan giữa các khối nhà

Nhiều gia đình, cơ sở kinh doanh có nhiều khối lắp ghép đặt gần nhau: nhà ở, bếp, kho, chuồng trại, lán xe. Khi một khối bốc cháy, khối bên cạnh có thể bén theo nếu đặt quá sát. Một số nguyên tắc chung:

• Tách bếp đun củi, bếp nấu cám ra khối riêng, cách xa nhà ở và kho chứa rơm rạ, phân bón.
• Giữ khoảng trống giữa các khối thay vì ghép sát tường; nếu buộc phải ghép, vách chung nên là vật liệu không cháy.
• Kho xăng dầu, gas, hóa chất nông nghiệp đặt riêng, thông thoáng, xa nguồn nhiệt.
• Không để rơm, củi, bao bì chất dọc chân vách hay dưới hiên.
• Đường cho người và xe tiếp cận khi cần chữa cháy, không chắn bằng vật cản cố định.

Với homestay nhiều căn, khoảng cách giữa các căn vừa tạo riêng tư vừa giảm rủi ro cháy lan.

Kho, xưởng, cơ sở kinh doanh: hỏi yêu cầu PCCC trước

Với nhà xưởng, kho hàng, quán ăn, cơ sở lưu trú, yêu cầu phòng cháy chữa cháy thường cao hơn nhà ở riêng lẻ, có thể bao gồm khoảng cách an toàn, vật liệu bao che, hệ thống báo cháy, chữa cháy và lối thoát nạn. Yêu cầu cụ thể phụ thuộc quy mô, công năng và hàng hóa lưu trữ.

Trước khi thiết kế, hãy hỏi UBND xã, phường và cơ quan cảnh sát PCCC địa phương về yêu cầu áp dụng cho công trình của bạn, để chọn vật liệu và bố trí đúng ngay từ đầu, tránh phải cải tạo sau. Thông tin thủ tục chung có trong bài thi công nhà lắp ghép có cần giấy phép không. Các mẫu kho, xưởng tham khảo tại mục mẫu kho xưởng lắp ghép.

Thói quen sử dụng an toàn và chi phí

• Không hàn, cắt kim loại sát vách panel khi sửa chữa; nếu bắt buộc, che chắn bằng tấm chống cháy và có người trực bình chữa cháy.
• Giữ bếp, máy hút mùi sạch dầu mỡ.
• Không để vật dễ cháy (rơm, củi, xăng dầu) sát chân vách.
• Bàn thờ có tấm chắn chịu nhiệt phía sau.
• Rút sạc, tắt thiết bị khi ra khỏi nhà lâu.
• Định kỳ kiểm tra dây điện, ổ cắm có dấu hiệu nóng, đổi màu.

Về chi phí, panel bông khoáng và vật liệu chịu nhiệt thường cao hơn EPS. Cách tối ưu là dùng chúng ở vị trí rủi ro cao, phần còn lại chọn theo nhu cầu cách nhiệt. Yêu cầu báo giá tách loại panel theo vị trí để thấy rõ chênh lệch tại trang báo giá.

Câu hỏi thường gặp